Leadership
14 marzec 2020
Przyszłości nie da się przewidzieć, ale można się do niej przygotować
Przyszłości nie da się przewidzieć, ale można się do niej przygotować

Ostatnie wydarzenia potwierdziły jak nieprzewidywalny i zmienny jest dzisiejszy świat, często opisywany akronimem VUCA, który pochodzi od słów: volatility (zmienność), uncertainty (niepewność), complexity (złożoność) i ambiguity (niejednoznaczność). Wymyślony on został przez amerykańską armię, a utworzony od pierwszych liter słów opisujących specyfikę sytuacji podczas wojny. Dosyć szybko VUCA przyjął się w świecie biznesu, gdyż dobrze opisuje otoczenie, w którym funkcjonują dzisiejsze organizacje – gwałtowne zmiany stały się normą. Tutaj krótki film na temat VUCA wraz z rekomendacją.

W obliczu Covid-19

Dziś w obliczu Covid-19 świat i większość z nas wydaje się być zaskoczona i przerażona. Czytamy:

„Bardzo chciałabym byśmy mieli jakiekolwiek scenariusze na których możemy się oprzeć…jednak mam wrażenie absolutnej wyjątkowości sytuacji, niespotykanej od … (nawet nie wiem kiedy). Życzę serdecznie wszystkim byśmy wiedzieli jak reagować, odnajdywać się w zmianie, choć na ten moment „rewelacyjnych” rad, scenariuszy, planów, szacowań mi brak”.

A Covid-19 nie jest jednorazowym wyzwaniem, w przyszłości pojawią się kolejne i warto się na nie przygotować! Szacowań i konkretnych planów nie mam, gdyż dzisiejszy świat jest coraz bardziej złożony, a złożoność wymaga podejścia empirycznego (Agile) w przeciwieństwie do tradycyjnego, kaskadowego, opartego na wiedzy – szacunkach, standardach, opiniach eksperckich i planach. Zgodnie z modelem Cynefin (model stworzony przez D.J. Snowdena, używany do opisania problemów, sytuacji i systemów. Dostarcza on typologię kontekstów wspierających wybór odpowiedniego rodzaju wyjaśnień lub rozwiązań) w przypadku złożoności nie sprawdzą się ani dobre, ani najlepsze praktyki – konieczne jest zdyscyplinowane odkrywanie i adaptowanie się. Ralf Knegtmans, autor książki “Zwinny Talent” (ang. Agile Talent) definiuje zwinność jako „szybkość, elastyczność i nieustanny ruch, na którą składają się: bystrość i przebiegłość – pozwalają przedsiębiorstwu zawczasu reagować na pojawiające się okazje oraz wytrzymałość, która pozwala radzić sobie z rosnącym rozchwianiem rynku i silnymi, nieprzewidywalnymi zmianami.”

Od czego zacząć?

Ostatnio słowo rezyliencja – umiejętność lub proces dostosowywania się człowieka do zmieniających się warunków – odmieniane jest przez przypadki. Profesor Jem Bendell, który uważa, że katastrofa klimatyczna jest tuż za rogiem, w swoim artykule „Głęboka adaptacja: mapa nawigacyjna katastrofy klimatycznej” namawia do głębokiej adaptacji, na którą składa się psychologiczna koncepcja rezyliencji. „W psychologii „rezyliencja jest procesem adaptacji wobec przeciwności losu, traumy, tragedii, zagrożenia lub dużego stresu – w rodzaju kryzysów rodzinnych i partnerskich, poważnego zagrożenia zdrowia lub stresorów związanych z pracą i sytuacją materialną. Oznacza «dojście do siebie» po trudnym doświadczeniu” (American Psychology Association, 2018). Sposób, w jaki człowiek „dochodzi do siebie” po trudnościach lub stracie, może być wynikiem twórczej reinterpretacji tożsamości i priorytetów”. Rezyliencja jednak nie wystarczy, konieczna jest też „rezygnacja” (ang. relinquishment) – „porzucenie przez ludzi i społeczeństwa tych zasobów, zachowań i przekonań, których utrzymywanie mogłoby pogorszyć sytuację – np. rezygnacja z niektórych oczekiwań konsumpcyjnych”. Trzeci element to „rewitalizacja” (ang. restoration) – powrót do postaw i przekonań na temat życia i organizacji, które uległy erozji w naszej napędzanej węglowodorami cywilizacji – np. powrót do sezonowej diety oraz rozwój lokalnych form produkcji i spółdzielczości”. Cały artukuł tutaj.

Praktykujmy też uważność (ang. minfulness), która  pomaga nam uświadomić sobie, że nie ma negatywnych rezultatów, są tylko różne opcje, a każda z nich to zarówno wyzwania jak i szanse. Więcej w artykule.

Scenariusze przyszłości

Jak będzie wyglądać przyszłość? Tego do końca nie wiemy, natomiast mamy dostęp do wielu raportów i scenariuszy, z którymi zachęcam się zapoznać, aby lepiej się przygotować. Poniżej kilka ciekawych propozycji.

  • Raport Samsunga SmartThings Future 

„Tworząc raport SmartThings naukowcy przeprowadzili ankietę na grupie ponad dwóch tysięcy Brytyjczyków. Ankietowanie oceniali, które z trendów przyszłości mają ich zdaniem największe szanse na realizację. Na pierwszym miejscu (48 proc. prawdopodobieństwa) znalazła się praca w wirtualnej rzeczywistości – możliwość stosowania w kontaktach służbowych awatarów czy hologramów. Na drugiej pozycji są dostępne dla każdego loty w kosmos (41 proc.), a na trzeciej – możliwość dynamicznego, dowolnego doboru wystroju mieszkania przez użytkownika (26 proc.)”. Więcej tutaj.

  • Infuture institute 

Infuture institute wspólnie z ekspertami, specjalistami i pracownikami zidentyfikował 32 czynniki zmian, które w przyszłości będą miały znaczący wpływ na pracowników i rynek pracy. Czynniki te zostały pogrupowane w pięć obszarów zgodnie z modelem STEEP: społeczne, technologiczne, ekonomiczne, środowiskowe i polityczne. Okazuje się, że tylko 15% przebadanych Polaków uważa, że przyszłość otwiera im nowe perspektywy, dlatego tak ważna jest szersza perspektywa i projektowanie różnych scenariuszy, dzięki którym lepiej wykorzystamy nowe możliwości. W artykule krótkie podsumowanie pięciu scenariuszy, a całość wystąpienia Moniki Jaskulskiej, która była gościem jednego z naszych spotkań tutaj. Cały raport można ściągnąć ze strony.

Polecam też Trend Book 2020/21 VUCA TIMES i wystąpienia Zuzanny Skalskiej – tutaj podsumowanie jednego z jej wystąpień i linki do innych źródeł. Warto podkreślić, że to właśnie uważność (ang. mindfulness) jest wymieniona jako element Trendu nr 01: HUMAN SCALE – HUMAN SOFTWARE.

Kompetencje przyszłości – ponownie Agile

Jak prognozuje Światowe Forum Ekonomiczne, 30% umiejętności, które będą pożądane w 2020 r. na większości stanowisk pracy, dziś nie zalicza się do kluczowych. Dodatkowo, za globalnym raportem konkurencyjności 2016-17, w rankingu barier rozwoju Polski kwalifikacje pracowników zajmują wysokie szóste miejsce, ósme we wcześniejszych latach. Jeśli do tego dodać informację OECD, że 65% dzieci rozpoczynających dziś edukację będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją, to stoimy przed wielkim wyzwaniem.

Biorąc pod uwagę rozwój sztucznej inteligencji, automatyzacji i cyfryzacji będą to umiejętności, których nie da się w prosty sposób zautomatyzować. Do takich kompetencji, oprócz wiedzy technologicznej, należą krytyczne myślenie, współpraca, efektywna komunikacja i kreatywność, a w szczególności techniki kreatywnego rozwiązywania problemów, które są coraz bardziej złożone. W tym wszystkim jednak kluczowa będzie elastyczność, otwartość na zmiany i gotowość do ciągłego doskonalenia (ang. Agile).  Dziś poszukuje się pracowników, którzy nieustannie odkrywają siebie oraz świetnie radzą sobie z niepewnością i niejasnością.

W raporcie Future Work Skills 2020 zdefiniowano 6 czynników (wzrost długości życia, wzrost inteligentnych maszyn i systemów, skomputeryzowany świat, ekologia nowych mediów, złożone struktury organizacyjne i globalnie połączony świat), które wpływają na 10 najważniejszych kompetencji:

  1. „Sense-making” – definiowanie głębszego sensu/celu naszych działań.
  2. Inteligencja społeczna – świadomość, zaufanie, współodczuwanie.
  3. Nowoczesne i adaptacyjne myślenie – wychodzące poza schematy.
  4. Umiejętność współpracy ponad granicami i kulturami.
  5. Umiejętność budowania rozumowania w oparciu o dane.
  6. „New-media literacy” – umiejętność krytycznego podejścia do treści i rozwoju treści.
  7. Wielodyscyplinarność
  8. „Design mindset” – zdolność do tworzenia i rozwoju zadań i procesów twórczych w taki sposób by otrzymać pożądany efekt.
  9. „Cognitive load management” –  umiejętność nadawania ważności informacjom oraz zwiększania ich użyteczności.
  10. Umiejętność pracy w wirtualnych zespołach. (tu ściąga).

Jak poprowadzić swoją firmę przez kryzys?

Na to pytanie odpowiadają Martin Reeves, Nikolaus Lang i Philipp Carlsson-Szlezak w artykule HBR “Lead Your Business Through the Coronavirus Crisis”.  Sporo tam rzeczy, o których wspomnialam powyżej. Cały artykuł tutaj

Skoro przyszłości nie da się przewidzieć…

„Co powinniśmy powiedzieć naszym dzieciom? Żeby mieć przewagę, powinny skupić się na rozwoju zdolności ciągłego dostosowywania się, angażowania innych w ten proces, a co najważniejsze pozostawać sobą i żyć w zgodzie ze swoimi wartościami. Rada dla studentów – nie chodzi tylko o zdobywanie wiedzy, ale jak się uczyć. Reszta z nas powinna pamiętać, że intelektualne samozadowolenie nie jest naszym sprzymierzeńcem i że nauka – nie tylko nowych rzeczy, ale przede wszystkim nowego sposobu myślenia – powinna towarzyszyć nam przez całe życie”. ~Blair Sheppard, Global Leader, Strategy and Leadership Development, PwC

Dodatkowe artykuły, które na bieżąco będziemy uzupełniać:

0
No Comment 0 , , , , , ,

There are 0 comments

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

PMP® certification preparation course starts on 6 October 2020

Virtual:  6, 8, 13, 15 Oct and then every Mon 18:30-21:30 till 30 Nov 2020

Zapisy trwają! Enrollment in progress!




    close-link
    Napisz wiadomość